දශක ගණනාවක් පුරා ශ්රී ලංකාව දේශපාලන බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීමේ නිමක් නැති චක්රයක සිරවී සිටියේය. ආණ්ඩු ආවේය, ගියේය. සටන් පාඨ වෙනස් විය. සන්ධාන බිඳී නැවත ගොඩනැගුණි. එහෙත් පාලන සංස්කෘතියේ මූලික ස්වභාවය වෙනස් වූ බවක් නොපෙනුණි.
දේශපාලන පවුල් බලය තව තවත් තහවුරු කර ගත්හ. රාජ්ය බලය සමඟ අති විශාල ධනයක් එක්රැස් විය. ජනතා සේවය වෙනුවට අනුග්රහය, වරප්රසාද සහ බලය රැක ගැනීම පාලනයේ මූලික ලක්ෂණ බවට පත්වන අයුරු රට බලා සිටියේය.
කාලයත් සමඟ ජනතාව ආර්ථික වශයෙන් පමණක් නොව, සදාචාරාත්මක වශයෙන් ද වෙහෙසට පත්විය. දූෂණය යනු දේශපාලන පද්ධතියේ කලාතුරකින් සිදු වන වරදක් නොව, පාලන ව්යුහයේම කොටසක් බව බොහෝ දෙනාට හැඟෙන්නට විය. දේශපාලන අනුග්රහය, අපරාධ ජාල සහ රාජ්ය ආයතනවල පිරිහීම අතර ඇති සම්බන්ධය බිඳ දැමීමට අනුක්රමික ආණ්ඩු අසමත් වූ බවක් හෝ එසේ කිරීමට කැමැත්තක් නොමැති බවක් ජනතාවට පෙනුණි. ඒ සමඟ රාජ්යය කෙරෙහි තිබූ විශ්වාසය ක්රමයෙන් බිඳ වැටුණි.
වසර ගණනාවක් පුරා ජනතාව මාරුවෙන් මාරුවට විවිධ දේශපාලන කඳවුරු අතර තෝරා ගැනීම් කළ ද, ඒවායේ දේශපාලන භාෂාව වෙනස් වුවත් බලය සහ වරප්රසාද කෙරෙහි ඇති ආශාව බොහෝ විට සමාන බවක් පෙනුණි. මැතිවරණ ප්රජාතන්ත්රවාදය අලුත් කිරීමට ඇති අවස්ථාවක් ලෙස නොව, එකම දේශපාලන සංස්කෘතියේ වෙනස් කණ්ඩායම් අතර තේරීමක් ලෙස ජනතාවට දැනෙන්නට විය. විරෝධී පක්ෂයේ සිටියදී දූෂණයට එරෙහිව දැඩි ලෙස කතා කළ ඇතැම් දේශපාලනඥයෝ බලයට පැමිණි පසු දේශපාලන යථාර්ථයට අනුගත වූහ. පක්ෂ මාරු කිරීම හෘද සාක්ෂිය අනුව ගත් තීරණයක් නොව, බලය, අමාත්ය ධුර, වරප්රසාද සහ දේශපාලන පැවැත්ම රැක ගැනීමේ උපක්රමයක් බවට පත්විය.
මෙම ජනතා කලකිරීම තවත් උග්ර කළේ, දේශපාලන පද්ධතියේ ඇතැම් කොටස් මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්, සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායම්, දූෂිත අතරමැදියන් සහ වාර්ගික අන්තවාදීන් සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා ගෙන යන බවට පැතිර ගිය මතයයි. බලය ආසන්නයේ සිටින ඇතැම් පිරිස් නීතියෙන් ආරක්ෂා වන බවක් ද, අපරාධ ලෝකය සහ දේශපාලනය අතර භයානක සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගී ඇති බවක් ද බොහෝ දෙනාට පෙනුණි.
මෙවැනි සදාචාරාත්මක වෙහෙස සහ දේශපාලන කලකිරීම මධ්යයේ ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ප්රබල දේශපාලන බලවේගයක් ලෙස මතු විය. එම තත්ත්වය අහම්බයක් හෝ තාවකාලික මැතිවරණ ප්රවණතාවක් නොව, දශක ගණනාවක් පුරා පැවති දූෂණය, වංචාව සහ දේශපාලන වංචනිකත්වය ප්රතික්ෂේප කළ ජනතා තීරණයක් ලෙස දැකිය හැකිය.
ජාතික ජන බලවේගයේ මැතිවරණ ජයග්රහණය ශ්රී ලංකාවේ ප්රජාතන්ත්රවාදී ඉතිහාසයේ විශාලතම දේශපාලන පෙරළියක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ආසන තුනක සිට ආසන 159ක් දක්වා ඉහළ යාම ජනතාවගේ කෝපය පමණක් නොව, වගවීම, අවංකභාවය සහ ජාතික අලුත් කිරීමක් පිළිබඳ ගැඹුරු අපේක්ෂාව ද පිළිබිඹු කළේය.
වැදගත් කරුණක් වන්නේ, ශ්රී ලංකා දේශපාලනයේ දශක ගණනාවක් පුරා භාවිත කළ වාර්ගික සහ ආගමික බෙදීම් ඉක්මවා යන ජනතා ආකර්ෂණයක් ලබා ගැනීමට ජාතික ජන බලවේගය සමත් වීමයි. වාර්ගික භීතිය සහ බෙදීම්, දේශපාලන වාසිය සඳහා යොදා ගත් පසුබිමක, ජාතික දෘෂ්ටියක් අපේක්ෂා කළ පිරිස් ද මෙම ව්යාපාරය වටා එක්රොක් වූහ.
මෙම ආණ්ඩුව පද්ධතිමය දූෂණය සහ මත්ද්රව්ය ජාවාරම යන බරපතළ ගැටලු දෙකට එරෙහිව දැඩි ස්ථාවරයක් ගෙන ඇති බව ද ප්රකාශ කර තිබේ. වගවීම, නීතියේ ආධිපත්ය සහ ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම, බලවතුන් නීතියට ඉහළින් සිටින බවට කලක් තිස්සේ පැවති ජනතා හැඟීම වෙනස් කළ හැකි බවට යම් පිරිසක් අතර ප්රවේශම් සහගත බලාපොරොත්තුවක් ඇති කර තිබේ.
එහෙත් සදාචාරාත්මක විශ්වාසය සහ මැතිවරණ ජයග්රහණය පමණක් දිගු කාලීන පාලනයකට ප්රමාණවත් නොවේ. නූතන රාජ්යයක් සාර්ථකව පවත්වා ගෙන යාම සඳහා දේශපාලන කැපවීමට අමතරව තාක්ෂණවේදීන්, ආර්ථික විද්වතුන්, විද්යාඥයන්, ඉංජිනේරුවන්, පරිපාලන විශේෂඥයන්, රාජ්යතාන්ත්රිකයන් සහ විවිධ ක්ෂේත්රවල වෘත්තිකයන්ගේ දායකත්වය ද අත්යවශ්යය.
ජාතික ජන බලවේගය සතුව අධ්යාපනික සුදුසුකම් සහිත වෘත්තිකයන් පිරිසක් සිටියද, ප්රධාන තනතුරු සඳහා සීමිත අභ්යන්තර කණ්ඩායමක් මත පමණක් රඳා සිටීම පරිපාලනමය දුර්වලතාවන්ට හේතු විය හැකිය. රාජ්යයක් දේශපාලන පක්ෂපාතිත්වයෙන් පමණක් පාලනය කළ නොහැක. නිපුණතාව, වෘත්තීය දැනුම සහ ආයතනික අත්දැකීම සාර්ථක පාලනයේ අත්යවශ්ය පදනම් වේ.
මෙම අවස්ථාවේදී ආණ්ඩුව ප්රායෝගික දේශපාලන දැක්මක් සහ බුද්ධිමය විශ්වාසයක් ප්රදර්ශනය කළ යුතුය. එවැනි ප්රවණතාවක සලකුණු දැනටමත් දක්නට ලැබේ. ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ප්රතිසංස්කරණ කාර්ය සාධක බලකායට නායකත්වය දීම සඳහා එරාන් වික්රමරත්න මහතා පත් කිරීම බොහෝ දෙනාගේ ප්රශංසාවට ලක් වූයේ එබැවිනි. ඔහුගේ අවංකභාවය සහ විශ්වසනීයත්වය සැලකිල්ලට ගත් විට, පක්ෂ දේශපාලනය ඉක්මවා නිපුණතාවයට සහ විශ්වසනීයත්වයට ප්රමුඛත්වය දීමට ඇති සූදානම එම තීරණයෙන් පෙන්නුම් කළේය. එවැනි ප්රවේශයක් තවත් පුළුල් විය යුතුය.
ශ්රී ලංකාවේ සේම විදේශගත ශ්රී ලාංකික ප්රජාව අතර ද විශාල මානව සම්පත් සම්භාරයක් තිබේ. වෘත්තිකයන්, තාක්ෂණවේදීන්, විද්වතුන්, විද්යාඥයන්, නීති විශේෂඥයන්, ඉංජිනේරුවන්, ආර්ථික විද්යාඥයන් සහ ජාත්යන්තර අත්දැකීම් සහිත පරිපාලකයන් රැසක් රටේ අනාගතයට දායක වීමට හැකියාව සහ සූදානම ඇති අය වෙති. විශේෂයෙන්ම විදේශ කටයුතු ක්ෂේත්රයේ දී මේ තත්ත්වය ඉතා වැදගත්ය. අද ලෝකයේ රාජ්යතාන්ත්රික සේවය හුදෙක් නිල උත්සවවලට සහභාගි වීමක් නොව ජාතික අවශ්යතා ඉදිරියට ගෙන යන උපායමාර්ගික රාජ්යකරණයකි. නූතන තානාපතිවරයෙකුගේ කාර්යභාරය වන්නේ සාකච්ඡා කිරීම, ජාතික ප්රතිපත්ති පැහැදිලිව ඉදිරිපත් කිරීම, ජාත්යන්තර සබඳතා ශක්තිමත් කිරීම සහ සංකීර්ණ ගෝලීය පරිසරයක ජාතික අවශ්යතා ආරක්ෂා කිරීමයි.
එබැවින් විදේශ නියෝජිතයන් තෝරා ගැනීමේදී ශ්රී ලංකාව ඒ ගැන තවත් පුළුල් ලෙස සලකා බැලීම යෝග්ය වේ. විශේෂයෙන්ම ප්රධාන ලෝක අගනුවරවල සේවය කරන තානාපතිවරුන්ට භාෂා නිපුණතාව, රාජ්යතාන්ත්රික ශිෂ්ටාචාරය, සංස්කෘතික අවබෝධය සහ ජාත්යන්තර අත්දැකීම් අත්යවශ්ය ගුණාංග වේ. දැනට පවතින රාජ්ය ආයතනවල ද දක්ෂ නිලධාරීහූ සිටිති. එහෙත් ලොව පුරා සිටින, ජාත්යන්තර අත්දැකීම්, විශිෂ්ට සන්නිවේදන හැකියාවන් සහ බුද්ධිමය පරිණතභාවය ඇති ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ දායකත්වය ද ලබා ගැනීම ප්රඥාවන්ත තීරණයක් වනු ඇත.
සංවේදී රාජ්යතාන්ත්රික වගකීම් විදේශයන්හි ඉටු කරන විට, සිය නියෝජිතයන් ජාතික අවශ්යතා, ඔවුන්ගේ දක්ෂතාවයෙන්, සන්සුන්ව සහ ගෞරවයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ඇතැයි ආණ්ඩුවට පූර්ණ විශ්වාසයක් තිබිය යුතුය. ජාතික ජන බලවේගය අද වන විට බොහෝ දෙනා අසම්භාව්ය යැයි සිතූ තත්ත්වයක් සාක්ෂාත් කර ගෙන තිබේ. එම ව්යාපාරය සුළු දේශපාලන බලවේගයක සිට ප්රබල ජාතික ව්යාපාරයක් බවට පරිවර්තනය වී ඇත.
එහෙත් පාලනයේ සැබෑ පරීක්ෂණය ආරම්භ වන්නේ මැතිවරණ ජයග්රහණයෙන් පසුවය. ඉතිහාසය නැවත නැවතත් පෙන්වා දී ඇත්තේ, සදාචාරාත්මක උද්යෝගය පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බවයි. ඊට සමගාමීව පරිපාලන නිපුණතාව, ප්රායෝගික උපාය මාර්ගික දැක්ම සහ දක්ෂ පුද්ගලයන් කොතැනක සිටියත් ඔවුන්ගේ හැකියාවන් භාවිතයට ගැනීමේ ප්රඥාව ද අවශ්ය වේ.
අද ශ්රී ලංකාව ඉතා තීරණාත්මක මංසන්ධියක සිටී. ජනතාව මේ කණ්ඩායමට බලය ලබා දී ඇත්තේ හුදු බලාපොරොත්තුවකින් නොව, දූෂණය, දණ්ඩමුක්තිය, අපරාධවලට ලැබෙන දේශපාලන අනුග්රහය සහ දශක ගණනාවක් පැවති දේශපාලන වංචනිකත්වය පිළිබඳ ඇති වූ දැඩි කලකිරීමෙන් උපන් ඓතිහාසික ජන වරමකිනි. මෙම මොහොත සැබෑ ජාතික පුනරුදයක ආරම්භයක් බවට පත් වේ ද, නැත හොත් ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීමේ තවත් පරිච්ඡේදයක් බවට පත්වේ ද යන්න තීරණය වන්නේ, ආණ්ඩුව සිය දැක්ම පුළුල් කර ගැනීම, ආයතන ශක්තිමත් කිරීම සහ අවංකභාවය සමඟ නිපුණතාව ද ඒකාබද්ධ කිරීම මතය. වසර ගණනාවකට පසු පළමු වතාවට ශ්රී ලංකාව සැබෑ වෙනසක් තවමත් සිදුවිය හැකි බව විශ්වාස කරන බවක් පෙනේ. මේ වන විට එම විශ්වාසය සාධනය කළ යුතු කාලය එළඹ තිබේ.
Lanka Newsweek © 2026